Dodenherdenking

Vier mei, dodenherdenking. Ieder jaar weer het herdenken van de doden. Ik heb goede herinneringen aan de verschillende dodenherdenkingen die ik heb meegemaakt. Heel vroeger ging ik met mijn vader mee naar het monument bij het NS Station in Waddinxveen. Wat daar gezegd werd, weet ik niet meer, maar plechtig was het wel. En stiekem moest ik dan altijd denken aan de plaatjes die ik altijd keek in de boeken over de tweede wereldoorlog bij ons in de boekenkast. De trein achter ons stond dan twee minuten stil. Het was zo'n oude hondekop, zo'n boemeltrein, weet ik nog.

We zijn jaren verder.

Afgelopen vrijdag zat ik zelf in de trein. Om twee minuten voor acht uur, ik zweefde ergens tussen Amersfoort en Utrecht, kraakte de conducteur door de intercom dat de trein over enkele ogenblikken twee minuten stil zou staan in verband met dodenherdenking.
Ik keek de coupé eens rond. Dit waren dan de mensen met wie ik de vele doden uit het verleden zou gaan herdenken. Tegenover mij zat een oudere vrouw, die schouderophalend het bericht aanhoorde. Ze deed voorkomen alsof het haar niets deed. Ik geloofde er niets van.
Aan de andere kant van het gangpad zette een meisje haar telefoon uit. Die had het begrepen, dacht ik nog. Al spoedig remde de trein af. Het was zo'n intercity in de kleuren oranje en bruin. Een rustgevende omgeving vond ik. Bij een oud en verlaten station kwamen we tot stilstand. Op een vaal bord stond te lezen dat dit station 'Soestduinen' heet.

Stilte.

Mijn gedachten dwaalden af naar de foto's uit het boek. Maar ook naar de beelden van Schindler's List, de film die ik de avond ervoor nog had gezien. Indrukwekkend hoe daarin de schoorsteen van het kamp Auswitch-Birkenau werd getoond. Voor velen de enige weg om het kamp weer te verlaten.
Een aantal jaar geleden was ik met mijn ouders en broertje in Normandië. De stranden, de bunkers en niet te vergeten de duizenden graven. Canadezen, Amerikanen, Britten en Duitsers. Ik heb me eens laten vertellen dat in het dierenrijk dieren van dezelfde soort elkaar zelden doden. Wij mensen doen niet anders. Dat werd daar zichtbaar.

Dodenherdenking, vele gedichten, toespraken, maar wat helpt het?

Dodenherdenking op station Soestduinen, het levert mij meer vragen op, dan dat het me antwoorden geeft. Gelukkig zijn de twee minuten al snel voorbij.
Opluchting alom in de coupé. Gelukkig, de trein rijdt weer.